Chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật: 3 điều bạn cần biết  

Chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật là một bước cực kỳ quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng hồi phục. Giai đoạn này không chỉ đòi hỏi sự theo dõi sát sao từ phía đội ngũ y tế mà còn cần sự quan tâm, hỗ trợ từ phía người thân. Trong bài viết này, Hội điều dưỡng sẽ cung cấp một số kiến thức cần thiết về cách chăm sóc người bệnh sau mổ khoa học, an toàn. 

Tầm quan trọng của việc chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật 

Sau khi rời phòng mổ, cơ thể bệnh nhân thường suy yếu, dễ bị tổn thương và có nguy cơ mắc các biến chứng như nhiễm trùng vết mổ.

Việc chăm sóc đúng cách sẽ giúp đảm bảo an toàn vết mổ, đẩy nhanh quá trình hồi phục, ngăn ngừa tái phát hoặc biến chứng, giúp bệnh nhân nhanh chóng trở lại cuộc sống bình thường. 

Chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật ở viện 

Sau khi mổ, người bệnh sẽ nằm viện một thời gian, tùy thuộc vào tính chất ca mổ và khả năng hồi phục. Trong quá trình này, điều dưỡng viên sẽ là người chăm sóc chính, bên cạnh đó là người nhà hỗ trợ để giúp bệnh nhân hồi phục nhanh hơn. Cụ thể hơn, cách chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật ở viện như sau: 

Các mốc thời gian đặc biệt sau mổ 

Chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật đòi hỏi sự chú ý đặc biệt đến mốc thời gian, để đảm bảo quá trình hồi phục diễn ra an toàn, hiệu quả. 

• Ngay sau phẫu thuật: Sau phẫu thuật, bệnh nhân sẽ được chăm sóc tại phòng hồi sức hoặc phòng mổ. Trong thời gian này, nhân viên y tế sẽ chịu trách nhiệm theo dõi tình trạng của người bệnh, đảm bảo các chỉ số diễn ra bình thường;
• Vài giờ đầu sau phẫu thuật: Bệnh nhân sẽ được chuyển ra khỏi phòng mổ, nhân viên sẽ tiếp tục chăm sóc và theo dõi, quản lý tình trạng đau, huyết áp, nhịp tim và các chỉ số đánh giá chức năng của cơ thể. 
• Ngày đầu sau phẫu thuật: Trong những ngày đầu, bệnh nhân sẽ được quan sát để đảm bảo rằng không có biến chứng nào xảy ra. Các xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh có thể được thực hiện để đánh giá tình trạng tiến triển của người bệnh. 
• Ngày 2 và 3 sau ngày phẫu thuật: Tại thời điểm này, bệnh nhân có thể cảm thấy thoải mái hơn và có thể được cho phép ra viện nếu không gặp biến chứng. 

Lưu ý khi chăm sóc sau mổ tại viện 

Trong thời gian này, để tránh trường hợp bệnh nhân bị tụt huyết áp, choáng,… người chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật cần chú ý một số điểm sau:

• Vận chuyển người bệnh từ giường mổ về giường thường nhẹ nhàng hơn;
• Tránh thay đổi tư thế của người bệnh đột ngột. Điều này có thể dẫn đến việc người bệnh bị choáng, trụy mạch. 
• Đảm bảo người bệnh nằm giường êm, chắc chắn và thoải mái, dễ dàng thay đổi tư thế. 

Vấn đề cần can thiệp chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật 

• Hô hấp: Theo dõi nhịp thở, tần số thở, kiểu thở, độ căng giãn lòng ngực;
• Tuần hoàn: Huyết áp, mạch;
• Nhiệt độ cơ thể;
• Thần kinh;
• Khả năng vận động: Khuyến khích bệnh nhân sớm vận động;
• Theo dõi dịch ra vào: Ghi lại lượng dịch ra vào;
• Theo dõi lượng nước tiểu, màu nước tiểu của bệnh nhân sau ca mổ;
• Ống dẫn lưu: Theo dõi tính chất, màu sắc của dịch, dấu hiệu chảy máu vết mổ, qua ống dẫn lưu từ lồng ngực, bàng quang, bụng,…
• Giảm đau sau mổ: Dựa vào tình trạng đau mà bác sĩ có thể kê đơn một số loại thuốc giảm đau. 

Hướng dẫn chăm sóc người bệnh sau mổ tại nhà 

Trong tuần đầu sau phẫu thuật, bệnh nhân có thể xuất viện, được quan sát và chăm sóc tại nhà. Tuy nhiên, việc chăm sóc sau phẫu thuật tại nhà cái đảm bảo tuân thủ một số yêu cầu khắt khe: 

>>>Xem thêm: Vai trò của y tá trong điều trị COVID: Đặc biệt quan trọng

Vệ sinh vết mổ đúng cách

Đảm bảo vết mổ luôn khô thoáng, điều này giúp ngăn ngừa khả năng nhiễm trùng. Trong trường hợp bệnh nhân hoặc người nhà bệnh nhân phát hiện các dấu hiệu như nhiễm trùng sưng đỏ, đau, có mùi khó chịu cần báo ngay cho bác sĩ hoặc đưa đến cơ sở y tế gần nhất. 

Không tự ý áp dụng các phương pháp chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật dân gia như đắp các loại lá lên vết thương. Điều này có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng hoặc gây hậu quả nghiêm trọng. 

Chế độ dinh dưỡng lành mạnh

Một chế độ dinh dưỡng lành mạnh rất cần thiết cho cơ thể sau phẫu thuật. Người bệnh nên bổ sung vào thực đơn những thực phẩm giàu chất xơ, sữa chua, protein,… Hạn chế tối đa loại nước có cồn, thịt đỏ, hải sản, đồ nếp, rau muống,… Để giảm tình trạng sưng mủ, sẹo lồi hay nguy cơ dị ứng. 

Cường độ vận động phù hợp

Sau mổ, bác sĩ thường khuyến nghị bệnh nhân tăng cường vận động để cơ thể thích nghi và hoạt động bình thường. 

Theo đó, chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật là sẽ hỗ trợ người bệnh tập đi lại theo chỉ dẫn của bác sĩ, tăng cường cử động tay chân và các động tác xoa bóp khi nằm tại chỗ.

Khi có thể đứng dậy, bệnh nhân cập tập đi theo hướng dẫn của bác sĩ và có sự theo dõi các y tá. Các bài tập phải nhẹ nhàng, tránh việc gây ảnh hưởng đến vết mổ. 

Lời kết 

Bài viết trên đã chia sẻ cách chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật chi tiết. Sau mổ, người bệnh cần được nghỉ ngơi, bổ sung dinh dưỡng và tập luyện đúng cách để nhanh chóng hồi phục và hạn chế tối đa các biến chứng. Ngoài ra, nếu phát hiện dấu hiệu bất thường thì cần liên hệ với nhân viên y tế ngay để được hỗ trợ chi tiết.