Hoàng liên chân gà: Cây thuốc có khả năng trị bách bệnh

Hoàng liên chân gà  (tên khoa học là Coptis teeta Wall) là một loại cây dại mọc nhiều ở khu vực miền núi Việt Nam. Dù chỉ là cỏ dại nhưng chúng lại mang đến rất nhiều công dụng tuyệt vời cho sức khỏe và được sử dụng trong nhiều bài thuốc. Cùng Hội Điều Dưỡng tìm hiểu chi tiết về cây thuốc quý này trong bài viết sau đây nhé.

Đặc điểm của cây thuốc hoàng liên chân gà  

Hoàng liên chân gà hay còn thường biết đến với nhiều tên gọi dân gian khác như chi liên, vương chi liên, thượng thảo, cây sâm hoàng liên,…

Là một loại cây cỏ nhỏ (cao khoảng 30cm), sống ở độ cao từ 20 – 35cm, thường thấy xuất hiện ở khu vực miền núi Việt Nam. Lá cây thuốc có cuống dài, mọc so le từ thân rễ lên. Mỗi phiến lá có khoảng 3 lá chét chia thành các thùy, mép lá có răng cưa to. 

Hoa hoàng liên thường nở từ tháng 2 đến tháng 4, hoa có màu vàng, mọc thành các cụm nhỏ từ 3 – 5 bông ở đầu cành. Cây kết trái trong khoảng thời gian từ tháng 3 đến tháng 6, quả bên ngoài màu vàng, hạt có màu lục xám hoặc nâu đen. 

Rễ cây hoàng liên có dạng hình trụ dài, thuộc rễ chùm, có màu vàng nhạt hoặc nâu. Ở giai đoạn trưởng thành, rễ cây mọc thành củ và trông giống với chân gà. Đây cũng là nguồn gốc của cái tên hoàng liên chân gà. 

Tác dụng của cây thuốc hoàng liên chân gà 

Đây được coi là một cây thuốc quý và có rất nhiều công dụng với sức khỏe, thậm chí còn được ví như một loại nhân sâm của người Việt (sâm hoàng liên)> Vậy hoàng liên chân gà có những tác dụng gì? Tìm hiểu ngay nhé. 

Theo Y học cổ truyền 

Trong sách Y học Cổ truyền có rất nhiều thông tin về hoàng liên chân gà. Cây thuốc có vị đắng, tính hàn, không chứa độc tố, quy vào 5 kinh là Tâm, Can, Đởm, Vị, Đại Trường.

Cụ thể, công dụng của cây thảo dược quý giá này với sức khỏe có thể kể đến là tả hỏa, táo thấp, giải độc, chữa sốt, tả lỵ, tâm phiền, nôn ra máu, tiêu khát, loét miệng, ngộ độc,…

Theo Y học hiện đại 

Trong Y học hiện đại, hoàng liên chân gà cũng chứa rất nhiều hoạt chất tốt cho sức khỏe con người. Tiêu biểu có thể kể đến là Berberin, Ethanol, Palmatin, Columbamine, Coptisine Coptisine,…

Đặc biệt, trong đó, hoạt chất Berberin chiếm đến 7% có tác dụng ức chế vi khuẩn và kháng viêm cực hiệu quả. 

Tác dụng của cây hoàng liên chân gà theo y học hiện đại là: 

• Ngăn cản sự phát triển của vi khuẩn: Shigella, liêu cầu khuẩn,… và một số bệnh về đường tiêu hóa bị nhiễm khuẩn;
• Trị ho gà, hạ đường huyết, phòng ngừa tăng giãn mạch, các bệnh về tim mạch chuyển hóa và đột quỵ;
• Tăng cường chức năng mật, kích thích vỏ não;
• Chữa bệnh về đường tiêu hóa như kiết lỵ, tiêu chảy, đau bụng,..;
• Trị mụn nhọt, mề đay, giải độc, thanh nhiệt;
• Bên cạnh đó cây hoàng liên chân gà còn có tác dụng an thần, giảm căng thẳng, hồi hộp,…

Một số bài thuốc sử dụng cây hoàng liên chân gà 

Để đạt hiệu quả tốt nhất trong công tác điều trị bệnh, các bài thuốc sẽ kết hợp cây hoàng liên với nhiều loại thảo dược khác. Dưới đây là một số bài thuốc có sử dụng cây hoàng liên chân gà.

Bài thuốc chữa mề đay, giúp làm mờ vết chàm 

Bạn cần chuẩn bị 12g các dược liệu gồm cây hoàng liên, hoàng bá, ngưu bàng tử, khổ sâm, mộc thông. Cùng với đó là 16g mỗi vị: Sinh địa, mã đề và 8g các vị bạch tiễn bì, phục linh, thương truật, 4g bạc hà.

Sắc các vị thuốc trên với 1 lít nước cho đến khi thấy cạn còn phân nửa thì tắt bếp. Chia nước thành 3 phần uống trong ngày, sử dụng đều đặn cho đến khi bệnh thuyên giảm. 

>>>Xem thêm: Nhiệm vụ của điều dưỡng trưởng khoa cập nhật mới nhất 2024

Thuốc trị bệnh tiêu chảy, kiết lỵ 

Sử dụng khoảng 12g hoàng liên tán nhỏ hòa với nước ấm. Có thể cho thêm một chút mật ong để giúp nước thơm ngon, dễ uống hơn. Uống 3 lần/ ngày đến khi thuyên giảm bệnh. 

Công dụng chữa trực khuẩn, viêm ruột

Chuẩn bị 80g hoàng liên chân gà, 20g mộc hương. Mang dược liệu nghiên thành bột mịn, thêm mật ong rồi trộn đều đến khi hỗn hợp hòa quyện lại thì nặn thành viên nhỏ. Mỗi ngày dùng 3 lần, khoảng 2-8 gra mỗi lần, uống cùng với nước đun sôi để nguội. 

Bài thuốc an thần, giảm mệt mỏi, lo âu 

Chuẩn bị 16g xích đan, 20g hoàng liên chân gà, 10g cam thảo. Mang dược liệu tán thành dạng bột mịn và trộn với rượu trắng, đun lên cho nóng.

Tiếp đó trộn đều rồi vo thành từng viên nhỏ bằng hạt đậu xanh. Mỗi ngày uống khoảng 10 viên và duy trì đều đặn cho đến khi bệnh có dấu hiệu thuyên giảm. 

Lời kết

Bài viết trên đây là những thông tin chi tiết về cây hoàng liên chân gà. Đây là một bài thuốc quý có nhiều công dụng tuyệt vời với sức khỏe. Tuy nhiên, để an toàn, trước khi sử dụng bạn cần tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa để tránh các rủi ro. Nếu bạn quan tâm đến chủ đề này, đừng quên theo dõi các bài viết tiếp theo của chúng tôi nhé!