SBAR trong y khoa: Công cụ giao tiếp hiệu quả tại cơ sở y tế

SBAR trong y khoa là một khung giao tiếp hiệu quả được phát triển bởi Hải quân Mỹ. Việc áp dụng khung giao tiếp này sẽ giúp giảm thiểu sai sót trong quá trình điều trị, cải thiện sự phối hợp giữa các bộ phận và cải tiến chất lượng điều trị. Tìm hiểu rõ nét hơn về định nghĩa, lợi ích, cách áp dụng của SBAR trong bài viết sau của Hội điều dưỡng. 

Lịch sử ra đời của mô hình SBAR trong y khoa 

Tại các bệnh viện, người bệnh sẽ được chăm sóc bởi nhiều nhân viên y tế khác nhau. Vì thế, việc trao đổi thông tin giữa các nhân viên y tế cũng có vai trò quan trọng trong quá trình điều trị, bảo vệ người bệnh an toàn. 

Theo hiệp hội TJC (The Joint Commission), trong số tổng 936 sự cố y khoa nghiêm trọng xảy ra năm 2015 thì các lỗi bàn giao được xác định là gốc rễ của hơn 70% sự cố trong bệnh viện. 

Như vậy, bàn giao đóng vai trò quan trọng để chăm sóc người bệnh an toàn và hiệu quả. Và mô hình SBAR đã được đề xuất như một phương tiện để giúp việc giao tiếp giữa các nhân viên y tế tốt hơn. 

Mô hình này ban đầu là phương pháp liên lạc do quân đội Hoa Kỳ phát triển. Sau đó, nó được mở rộng sang lĩnh vực hàng không và cuối cùng là chăm sóc sức khỏe. 

Lần đầu tiên SBAR được áp dụng là vào năm 2002 bởi Kaiser Permanente. Họ nhận thấy rằng mô hình này giúp việc truyền đạt thông tin liên quan đến tình trạng của bệnh nhân rất ít xảy ra sai sot. Sau đó đến năm 2013, SBAR đã được xác nhận và coi là tiêu chuẩn truyền thông trong ngành y tế. 

Hiểu đúng mô hình SBAR là gì? 

SBAR trong y khoa là một mô hình giao tiếp giữa các nhân viên y tế nói chung và điều dưỡng viên nói riêng khi bàn giao người bệnh. SBAR thực chất là viết tắt của 4 từ sau: 

S (Situation – Tình huống)

Đây là bước đầu tiên của mô hình SBAR trong y khoa. Tại bước này, nhân viên y tế sẽ mô tả ngắn gọn các thông tin cơ bản của bệnh nhân được bàn giao. Bao gồm họ tên, tuổi, giới tính, lý do bệnh nhân bị bệnh, triệu chứng hoặc cơ chế chấn thương. 

Cá nhân được giao nhiệm vụ chia sẻ thông tin này phải có khả năng xác định vấn đề và có cách truyền đạt ngắn gọn, hiệu quả. 

B (Background – Bối cảnh)

Đây là bước thứ hai của mô hình SBAR trong y khoa với nhiệm vụ bổ sung đầy đủ các thông tin về bệnh nhân. Bằng cách cung cấp thông tin cơ bản về bệnh của người bệnh như tiền sử bệnh, quá trình sử dụng thuốc, thành phần bệnh nhân dị ứng. 

A (Assessment – Đánh giá)

Đưa ra đánh giá dựa trên quan sát lâm sàng và dữ liệu y khoa ở thời điểm hiện tại. Đây được coi như giai đoạn chẩn đoán vấn đề của SBAR trong y khoa. Nó thường diễn ra như một cuộc trò chuyện giữa các chuyên gia y khoa về cách xử lý với các tình huống cụ thể. 

Đánh giá đưa ra bao gồm các phân tích về tình trạng của bệnh nhân, kết quả xét nghiệm, khả năng đáp ứng phương pháp điều trị (nếu có),… 

R (Recommendation – Đề xuất)

Đề xuất phương án xử lý tiếp theo để giúp bệnh nhân tốt hơn. Các chuyên gia y tế sẽ xem xét các lựa chọn có sẵn và quyết định tuyến đường phù hợp nhất với bệnh nhân. 

Các đề xuất được đưa ra phải dựa trên các khía cạnh trước đó của mô hình SBAR trong y khoa. Khi nêu khuyến nghị, chuyên khoa y tế phải nói rõ ràng các đề xuất để giảm thiểu hiểu lầm không đáng có.

Lợi ích và thách thức khi áp dụng SBAR trong y khoa 

SBAR mang đến nhiều lợi ích thiết thực với cơ sở y tế, tuy nhiên, bên cạnh đó việc áp dụng cũng tồn tại một số thách thức mà cơ sở y tế cần khắc phục. 

Lợi ích của mô hình SBAR trong y khoa 

• Nâng cao hiệu quả giao tiếp: Mô hình này như một kim chỉ nam để các nhân viên y tế chia sẻ thông tin của người bệnh theo định dạng ngắn gọn mà vẫn đảm bảo đầy đủ thông tin, không bị bỏ sót. 
• Giảm thiểu sai sót: Cấu trúc mô hình SBAR đã bao gồm đầy đủ các thông tin cần thiết, tránh tình trạng người bệnh bàn giao hiểu lầm do thông tin không đầy đủ. 
• Tăng cường an toàn cho bệnh nhân: Bên cạnh đó, mô hình SBAR cũng khiến cho người nhận bàn giao có kế hoạch chăm sóc phù hợp với tình trạng bệnh, giúp người bệnh an toàn và nâng cao hiệu quả điều trị.

>>>Xem thêm: Aidet là gì? Ý nghĩa của mô hình Aidet với cơ sở y tế

Thách thức khi áp dụng mô hình SBAR tại cơ sở y tế  

• Đào tạo nhân sự: Để nhân viên y tế có thể làm quen và sử dụng thành thạo mô hình SBAR trong y khoa, đòi hỏi các cơ sở y tế cần phải đào tạo kỹ lưỡng. Bên cạnh đó, mỗi nhân viên sẽ thường có phong cách riêng, điều này dẫn đến sự thiếu đồng bộ. 
• Thời gian hạn chế: Trong cơ sở y tế, thời gian gấp rút có thể khiến việc truyền đạt thông tin đầy đủ và chi tiết gặp nhiều khó khăn. 

Lời kết

SBAR trong y khoa là một công cụ giao tiếp tối ưu và giúp các nhân viên y tế truyền đạt thông tin ngắn gọn, chính xác, nhanh gọn hơn. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số thách thức khi áp dụng mô hình này. Các cơ sở y tế cần đào tạo nhân sự kỹ lưỡng trước khi triển khai để đạt được hiệu quả tốt nhất.